Web sitemize yeni eklenen video ve haberlerden haberdar olmak için e-posta adresinizi ekleyin.



Makat Çatlağı (Anal Fissür)

Anal fissür veya makat çatlağı, şiddetli bir kabızlık veya ishal dönemini takiben makatta oluşan yırtıktır. Dışkının makattan çıkışı esnasında yırtılır gibi çok şiddetli bir ağrı olur ve bazen dakikalar ve bazen de saatler boyunca bu ağrı devam eder.
Prof. Dr. Korhan Taviloğlu'na Teşekkürler...

Makat Çatlağı (Anal Fissür)

Büyüt  Büyüt

Tanımlama
Makat çatlağı, makat yırtığı, yada tıbbi ifadesi ile ‘anal fissür’ anüs (makat) bölgesini örten deride oluşmuş yırtılmaya verilen addır. Genelde çatlak (fissür) yüzeyel olarak başlar ki akut makat çatlağı olarak adlandırılan, bu tablo hızla iyileşir. Bazen derinleşip altta yatan makat iç kasına (sfinkter kası) ulaşabilir ve oluşma süresi 6 haftayı geçmesi durumunda kronik makat çatlağı (anal fissür) olarak adlandırılır.

Sıklık
Sağlıklı kişilerde ortalama % 25 oranında makat kaslarında fazla kasılma görülürken, makat çatlağı olan hastalarda bu oran % 90 olarak belirlenmiştir. Makat çatlağı nadiren iltihabi bir hastalığa neden olur. Makat çatlakları veya makat yırtıkları; % 90 oranında makatın arka tarafında yer alırlar; kadınlarda % 25 ve erkeklerde ise % 10 oranında makatın ön tarafında yer aldıkları bildirilmektedir.

Nedenleri

  • Yoğun kabızlık
  • Yoğun ishal
  • Beslenme değişiklikleri: diyetteki lif oranının azalması, protein ağırlıklı beslenme vb. nedenler kabızlığa ve kabızlıkta makat çatlağına neden olabilir. Son zamanlarda özellikle protein diyeti gibi tek türde beslenme dönemi sonrasında birçok kişide bu tür makat çatlaklarına rastlanmaktadır.
  • Sürekli dışkı gevşetici (laksatif) kullanımı
  • Crohn Hastalığı
  • Hamilelik döneminde ve lohusalığın ilk iki ayında görülürler.
  • Makat yolu ile cinsel temas
  • Lösemi hastalığı
  • Bağışıklık sistemi zayıflaması

Belirtileri
-    Makatta ağrı
-    Makatta meme
-    Makatta kaşınma
-    Makattan kan gelmesi (sıklıkla damla şeklinde kanama)

Komplikasyonları

Tanı
Makat çatlağı tanısı, detaylı bir makat muayenesi ile konulur. Hastaların ağrı nedeniyle makat bölgesini kasmaları ve hekimin anoskop adı verilen makat içini incelemeye yarayan cihazı yerleştirmesinin çoğu vakada mümkün olmaması nedeniyle tanı koymak güçleşebilir.

Tedavi
1.    Diyet düzenlemeleri: diyetteki lif oranını arttırmak. Baklagiller (bakla, nohut, fasülye, bezelye, mercimek), sebze tüketimi ve günde 2 Lt’nin üzerinde su tüketimi ciddi yarar sağlar. Acı, ekşi ve baharatlı gıdalardan sakınmak, süt ürünlerini az tüketmek (kahvaltıda kibrit kutusu büyüklüğünde peynir tüketimi, günde bir bardak süt veya bir kase yoğurt tüketimi gibi) yararlı olur. Bu tür ürünlerin fazla tüketimi makatta kaşıntı, yanma ve ağrıya neden olabilir.
2.    Kremler: ağırlıklı olarak Nitrogliserin içerikli kremler kullanılır. Kortizon içeren kremler çok yaygın olarak kullanılmalarına karşın, etkinlikleri azdır.
3.    Oturma banyosu: ılık su içinde (24-38oC), günde iki kez 15 dakika süreli oturma banyosu yapılması ve havuz veya deniz suyu içinde yapılması çok yararlıdır.
4.    Kalsiyum kanal blokerleri
5.    Botoks tedavisi: iç makat kasını geçici (ortalama 4 ay süre ile) felç ederek, makat çatlağı olgularında % 75 oranında iyileştirdiği bilinmektedir.
6.    Biofeedback tedavisi: son yıllarda makatın aşırı kasılmaları için kullanıma girmiştir.
7.    Ameliyat: İlaç tedavisinin başarılı olmaması durumunda son çare olarak cerrahi tedavi gündeme girer. Makatta çatlağın ameliyatla tedavisi ise fissürektomi (çatlağın çıkartılması), doku ile kapatılması (flep kaydırma), makatın genişletilmesi (anal dilatasyon) veya lateral internal sfinkterotomi (makattaki spazmın çözülmesi için makat iç kasının kesilmesi) esasına dayanır. Son yıllarda, kas kesilmesinin (skinkterotomi) % 0-15 arasında gaz ve dışkı kaçırma komplikasyonu klasik sfikterotominin yerini anal manometri cihazı ile gerçekleştirilen ‘basınç kontrollü sfinkterotomi’ almıştır.

 
     
 
     
   


Anahtar kelimeler: makat çatlağı, makat yırtığı, makatta yırtık, anal fissür, makatta çatlak, makatta kaşıntı, makattan kanama, makattan kan gelmesi, makat iç kası, internal anal sfinkter, nitrogliserinli krem, kortizonlu krem, oturma banyosu, kalsiyum kanal blokerleri, Nifedipin ve diltiazem, Botoks, Botulinum toksini, makatta çatlak ameliyatı, makat çatlağı ameliyatı, anal fissür ameliyatı, fissürektomi, lateral internal sfinkterotomi, proktoloji uzmanı, koloproktolog, proktolog, kolorektal cerrah, proktoloji, koloproktoloji, kolorektal cerrahi

Kaynaklar

  1. Pappas AF, Christodoulou DK. A novel minimally invasive treatment for anal fissure. Ann Gastroenterol. 2017; 30 (5): 583.
  2. Muñoz-Duyos A, Lagares-Tena L, Delgado-Rivilla S. Treatment of chronic anal fissure with sacral neuromodulation: a pilot study. Tech Coloproctol 2017 Sep 11. doi: 10.1007/s10151-017-1683-z.
  3. Nelson RL, Manuel D, Gumienny C, et al. A systematic review and meta-analysis of the treatment of anal fissure. Tech Coloproctol 2017 Aug 9. doi: 10.1007/s10151-017-1664-2.
  4. Khan MS, Akbar I, Zeb J, et al. Outcome Of 0.2% glyceryltrinitrate cream versus 2% diltiazem cream In the treatment of chronic anal fissure. J Ayub Med Coll Abbottabad 2017; 29 (2): 280-284.
  5. Brady JT, Althans AR, Neupane R, et al. Treatment for anal fissure: Is there a safe option? Am J Surg 2017; 214 (4): 623-628.

Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Güncelleme tarihi: 02.10.2017

Ana Sayfa       › Sayfayı Paylaş       › Sayfayı Yazdır       › Site Haritası       › Medya: Engin Çelik & Burak Sayılı